Spacer w Radziejowicach

Data: 15 lutego 2026
Odwiedzone miejsce: Zespół parkowo-pałacowy w Radziejowicach

Dawid Psalmista, autor Gustaw Zemła

Radziejowice to niewielka miejscowość w południowo-zachodniej części Mazowsza, otoczona malowniczymi terenami dawnej Puszczy Jaktorowskiej, nad rzeczką Pisią Gągoliną. Walory krajobrazowe i obronne sprawiły, że w XV wieku zbudowano tu reprezentacyjną siedzibę rodu Radziejowskich.

Widok na pałac od strony stawu

Pierwszym znanym właścicielem Radziejowic był Andrzej – protoplasta rodu Radziejowskich, poddany książąt mazowieckich, którzy w ówczesnym czasie nie podlegali królowi. 

Radziejowicki pałac, jako reprezentacyjną siedzibę rodu Radziejowskich wzniesiono już w XV wieku. Pałac wówczas był dużo większy, niż obecny, stał on na miejscu dzisiejszej Willi Szwajcarskiej.

Mostek nad rzeczką Pisią Gągoliną

Pisia Gągolina dawniej zwana Radziejówką

W okresie renesansu park w Radziejowicach zagospodarowany był w stylu włoskim, klasycznym dla tego okresu. Charakteryzował się on geometryzacją przestrzeni w formie osiowych układów kwaterowych, symetrią, strzyżonymi formami roślin i dążeniem do podporządkowania sobie natury. W XIX wieku, podczas wielkiej modernizacji majątku przez Józefa i Emilię Krasińskich park został gruntownie przekształcony przez przyjaciela rodziny, pułkownika Aleksandra d’Alfonce de Saint Omer.

Powstał wtedy park krajobrazowy zwany angielskim: o luźnej strukturze, nieregularny, swobodny i asymetryczny. Zamysłem ówczesnych było stworzenie jak najbardziej naturalnego krajobrazu, wyglądającego na ukształtowany w sposób samoistny, bez interwencji człowieka.

Na terenie parku znajduje się galeria rzeźb parkowych. 

Józef Chełmoński, autor Adam Roman, pomnik zamówiony z inspiracji Jerzego Waldorffa przez dyrekcję DPT w Radziejowicach dla uczczenia 150. rocznicy urodzin i 85. rocznicy śmierci Józefa Chełmońskiego

Aktualne usytuowanie Pałacu to zasługa prymasa Michała  Radziejowskiego, który dokonał przebudowy jednej z oficyn dawnego założenia pałacowego. Po śmierci prymasa pałac w Radziejowicach przechodził kolejno w ręce Prażmowskich, Ossolińskich i od 1792 roku Krasińskich. Na przełomie XVIII i XIX wieku cały majątek został gruntownie zmodernizowany. Zatrudniono architekta Stanisława Augusta, Jakuba Kubickiego, który nadał Pałacowi klasycystyczny wygląd. Okna zostały otoczone płaskimi opaskami, a gzymsy podokienne zostały wsparte na konsolkach. Na fasadzie frontowej powstał środkowy ryzalit z głównym wejściem oraz umieszczono herb Krasińskich – Ślepowron.

Po II wojnie światowej zdewastowany zespół pałacowy gruntownie odremontowano ze środków ministerstwa Kultury i Sztuki. Od roku 1965 pałac zaczął pełnić rolę domu pracy twórczej dla twórców kultury. Obecnie w Pałacu znajduje się stała ekspozycja prac Józefa Chełmońskiego rozmieszczona w salach na parterze i pierwszym piętrze, apartamenty oraz pokoje gościnne, recepcja i jadalnia pałacowa.

Władysław Reymont, autor Maksymilian Biskupski, zakup od artysty (2017) dla uczczenia 150. rocznicy urodzin pisarza

W miejscu, gdzie teraz znajduje się Zamek, pierwotnie stała wieża mieszkalna wzniesiona przez Andrzeja Radziejowskiego. Rozbudowywał on rodową siedzibę, chcąc ją dostosować do dystynkcji wojewody płockiego, którą otrzymał w 1512 roku. Dzisiejsza neogotycka bryła Zamku uzyskała swój kształt w XIX wieku, dzięki ówczesnym właścicielom Radziejowic, rodzinie Krasińskich. Jest ona dziełem architekta Jakuba Kubickiego. Zamek wybudowano od nowa i nadano mu „starodawny” wizerunek, świadczący o romantycznej historii siedziby. Wyeksponowano herby oraz tablice z inskrypcjami. Dobudowano arkady, które łączyły Zamek z Pałacem.

Wszystkie informacje pochodzą ze strony internetowej Pałacu: https://palacradziejowice.pl/o-nas/obiekty/

Młyn z połowy XIX w.